Naar aanleiding van de film Kenau; wat vooraf ging aan de bouw van de eendenkooi. – 19 maart 2014

19 Mrt

Eend-13-zw-op-100pxDe film Kenau maakt de tongen los; de één vindt het een mooie film, de ander vindt hem maar matig, met teveel verzinsels en verdichtsels. Feit is dat het eiland Ruigoord een rol heeft gespeeld in het echte drama van het beleg van Haarlem.

BanslootRuigoord-met-de-bansloot-en-West-Saner-ban
Hoewel de oudste sporen van bewoning dateren uit de 11de eeuw, stamt de eerste historische vermelding van Ruigoord uit de 16de eeuw. De landeigenaren verkochten hun grond aan het Hoogheemraadschap van Rijnland, omdat het land minder opbracht dan het kostte. Het Hoogheemraadschap nam diverse maatregelen om de voortschrijdende erosie tegen te gaan, waaronder het graven van de Wadsloot en de bansloot. Die speelde ook een rol bij het beleg van Haarlem. Tot op de dag van vandaag is de bansloot nog fysiek in het landschap terug te vinden.

Tachtigjarige oorlog
In de driehoek Amsterdam, Haarlem en Alkmaar lag rond 1572-1573 het keerpunt in de Tachtigjarige oorlog. Het was het begin van de machtsovername van het huis van Oranje. Middenin het gebied lag het eiland Ruigoord. Bekend is dat tijdens van het beleg van Haarlem, toen veel Spaanse troepen zich van Amsterdam naar Haarlem verplaatsten, het zuidelijk deel (beneden de bansloot) van het eiland in handen was van de Spaanse bezetter. Het noordelijk deel was in handen van de Westzaner Watergeuzen onder aanvoering van de vermaarde geuzenleider Kees ’t Hoen. De hongerige Spaanse huurlingen werden tijdens het stropen van watervogels veelvuldig overvallen en in de pan gehakt door Kees en zijn mannen.

Hieronder citaten uit het geschrift uit 1932, ‘Ruichoord in het voormalig IJ.’
“Hier was het ook dat, tegen het einde van het Spaanse beleg, Spaanse verversingstroepen aanlandden, terwijl Kennemer vrijbuiters in de herberg aan de Westzaner Overtoom zaten. Geen enkele der Spaanse krijgslieden was het ontkomen. Ruigoord was het einde van hun loopbaan.”

“De voorjaarszon straalt warmer glans
en smelt de sneeuw tot slijk
het water zwelt in sloot en kreek,
maakt velden dras en weiden week,
en sijpelt in den dijk.

Maar dat keert Spanjes heirmacht niet
van Haarlems muren af.
Al heet haar slinkend krijgertal,
in wreevlen moed den fieren wal
hun kerkhof en hun graf.

De schrik stormt met de maats van ’t Hoen
op Spanjes krijgers neer;
hier vlug en los, daar zwaar in ’t staal,
toch kampt men feller telken maal,
maar Spanje dunt al meer.

Wie voorwaarts rukt – wordt neergeveld,
wie rugwaart dringt – doorboord,
wie zijwaart wijkt – stort in den plas,
wie staan blijft – slibbert in ’t moeras,
of wordt in ’t slijk gesmoord.

En ieder roeijacht dat de plecht
doet spieglen in het IJ,
herroept zijn daad voor elk gemoed,
dat liefde voor ’s lands Vaadren voedt,
door wie ons erf, van God behoed
den naam verwierf van vrij!”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: