Van de eendenkooi en de wilg – 22 april 2014

22 Apr

 

Eend-13-zw-op-100pxDe wilg is wellicht de meest voorkomende boom op de Vlaamse en Hollandse eendenkooien. De boom doet het goed in een drassige omgeving, het is een snelle groeier en het hout heeft veel nuttige toepassingen. Daarom mag hij op de eendenkooi van Ruigoord ook niet ontbreken.Oude-knotwilgen-langs-een-dijk

Soorten
In de wilgenfamilie komen ongeveer 300 soorten voor, van 3 cm hoge struikjes in het poolgebied tot bomen van 25 meter hoog in gematigde streken. In Nederland komen van nature 11 soorten voor van de ‘Salix’, zoals de wetenschappelijke naam luidt. De bomen houden van een zonnige, vochtige, voedselhoudende standplaats, en dan ben je op een eendenkooi helemaal op je plek. De bekendste soort is de Schietwilg, die heel veel als knotwilg wordt toegepast. Zie Wikipedia voor meer informatie.

Gebruik
Wilgenhout werd (en wordt) voor veel toepassingen gebruikt.wilgentenen-manden-en-andere-gebruiksartikelen
– Van de ‘tenen’ (scheuten) vlocht de kooiker vaak schermen langs de vangpijpen en beschoeiingsmatten voor oeverversteviging.
– Wanden van hutten werden gevlochten van wilgentenen en afgesmeerd met klei of leem.
– Wilgenhout werd, net als populierenhout, gebruikt voor het maken van klompen en papier.
– De ‘vang’ (rem) van windmolens bestaat uit blokken wilgenhout.
– Een mand, gevlochten uit eenjarige wilgentenen, was vroeger een echt gebruiksartikel dat bijvoorbeeld door de kooiker werd gebruikt voor het vervoer van eenden en fazanten naar de markt van het Vogelkopersgilde in de stad.
– De schors van o.a. de schietwilg bevat de stof salicine. Dat werd vroeger wel gebruikt als pijnstiller. Men kauwde op de wilgenbast of trok er een drankje van.
– Salicine is ook een prima looistof voor leer.

(Bij)geloofGrotere-wilgen-aan-de-noordelijke-slootkant
De wilg zou ook een sterk magische lading hebben. Bij de Germanen was de boom een symbool van de dood en heksen zouden in de kruinen van wilgen rusten. Vroeger maakten men daarom fluitjes uit wilgenhout om heksen en duivels te verjagen. Tijdens oude, heidense rituelen legde men vaak een knoop in een wilgentak. Daarmee zou men op afstand iemand anders in het nauw kunnen drijven (zoals een eend in een fuik!).

Biodiversiteit
Wilgen zijn voor insecten een belangrijke leverancier van stuifmeel. Met name diverse soorten solitaire bijen zijn afhankelijk van bloeiende wilgen. Om deze bijen, vlinders, insecten en kleine zoogdieren nog eens extra aan voedsel te helpen, heeft Frans Rodenburg aan de kooibosrand een rijk zaaimengsel aangebracht met soorten als zomertarwe, westerwolds raaigras, roodzwerk, fioringras, beemdlangbloem, wilde chicorei, voederwikken, gele mosterd en bladrammanas.Kingfisher_eating_a_tadpole
Aan de noordzijde van de kooilocatie zijn aan de slootkant 14 grotere wilgen gepoot. Hier maken we oogst-knotwilgen van. Knotwilgen bepalen het typisch Hollands en Vlaamse landschap. Zij bieden, door hun dichte kruin en hun vaak holle stam, veel nest- en schuilgelegenheid voor vogels, marters, vleermuizen en insecten.
Aan de westzijde van de kooilocatie poten we, dicht op de slootkant, wilgentenen aan zodat ze overhangend kunnen groeien. We hopen dat er zo ‘spiegelplaatsen’ (uitkijkplaats voor de jacht) voor ijsvogels kunnen ontstaan.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: