De geschiedenis herhaalt zich – 13 september 2016

13 Sep

eendje25-op-100De eendenkooi van Ruigoord ligt officieel op het grondgebied van de gemeente Haarlemmerliede-Spaarnwoude. Die zal in 2019 fuseren met Haarlemmermeer, zo is eind juni besloten door beide gemeenteraden. Haarlemmerliede-Spaarnwoude stond in 1999 haar eendenkooi af aan Amsterdam, maar krijgt er nu één (in de nieuwe gemeente) terug.

Zuid-Schalkwijkhoekwater_polderkaart_-_polders_bij_haarlem-wikipedia
Onze eendenkooi is gesticht in 1652. Het eiland Ruigoord viel in die tijd nog onder het ambacht ‘Houtrijk en Polanen’. De naam Houtrijk is mogelijk afgeleid van Houtrack (drijfhout), het water rond het eiland Ruigoord.
Al vanaf de 12e eeuw was het nabijgelegen dorp Zuid-Schalkwijk voorstander van aansluiting met haar aangrenzende dorpen, Nieuwerkerk aan de Drecht en Vijfhuizen. Dat initiatief mondde rond 1500 uit in een bestuurlijke unie. Het grondgebied van Vijfhuizen bestond in die tijd voor een deel uit een flinke landtong in het water van het toenmalige Spieringmeer en Haarlemmermeer. Deze landtong, aan drie zijden omgeven door water, was een ideale plek tot het ‘opreghten’ van een eendenkooi. En zo geschiedde op 9 februari 1701, op gezag van de Staten van Holland en West-Friesland. Sinds die tijd floreerde deze eendenkooi onder de oprichter Jan Willemszoon Burger en zijn nazaten. Vanaf 1757 tot op heden beheert de familie Stokman de kooi, ook na de verkoop aan Landschap Noord-Holland in 1990.kaart_van_de_haarlemmermeer_de_liede_spieringmeer_het_spaarne_het_leidsemeer_en_penningsveer

Haarlemmerliede en Spaarnwoude
In tegenstelling tot die welvarende kooi, raakte de eendenkooi van Ruigoord in deze periode steeds verder in verval. Barre weersomstandigheden teisterden het oude eiland, totdat er van de kooi slechts een relict in het landschap overbleef. Op 27 juni 1863, toen er nagenoeg niets meer over was, kwam er een einde aan de zelfstandigheid van de Unie van Zuid-Schalkwijk. Zij vonden aansluiting bij Houtrijk en Polanen onder de nieuwe naam: gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude. De uitzondering daarop was het grondgebied van Vijfhuizen, (inclusief de kooi van Stokman) die na de inpoldering van de Haarlemmermeer in 1855 bij de nieuwe gemeente Haarlemmermeer ingelijfd werd.

Landschap Noord-Hollandsimone-stokman-wethouderderk-reneman-en-anton-stokman-sept15-gemeente-hmeer
Na de drooglegging verdween het water rond de eendenkooi van Stokman grotendeels. Daarmee ging ook de de intensieve eendenvangst achteruit. De grond van deze eendenkooi is sinds 1990 eigendom van natuurorganisatie Landschap Noord-Holland waarbij is afgesproken dat de familie Stokman altijd het recht houdt deze kooi te beheren en excursies te organiseren. De grond van de eendenkooi van Stokman hoort hiermee tot de oudste grond van de gemeente Haarlemmermeer en kreeg als belangrijk cultureel erfgoed in 2015 de gemeentelijke prijs voor monument van het jaar. Anton en Simone Stokman waren tijdens de open dagen op 13 juli bij ons te gast op de eendenkooi van Ruigoord.

Haarlemmermeereendenkooi-stokman-stokman
In 1999 stond de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude het grondgebied rond Ruigoord aan de gemeente Amsterdam af, voor havenuitbreiding. Door de fusie met de gemeente Haarlemmermeer komt er via andere bestuurlijke wijze dus weer een authentieke eendenkooi, op gezamenlijk grondgebied terug. Op 28 juni jl. heeft de gemeenteraad van Haarlemmerliede en Spaarnwoude zich met grote meerderheid uitgesproken voor een fusie met de Haarlemmermeer en op 7 juli jl. heeft de gemeenteraad van Haarlemmermeer overtuigend ingestemd met het voornemen tot fusie. De daadwerkelijke éénwording zal overigens pas in 2019 een feit zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: