Een vergeten kwaliteit

7 Mei

Een boom die van oudsher op de eendenkooi echt thuishoort is de els. Dit, omdat deze loofboom uitstekend groeit op de vaak vochtige bodem van een kooi, maar ook omdat deze boom prima geschikt is voor het oogsten van hakhout.

Gereedschap boerengebruikshout

Naast de bestemming voor brandhout werd elzenhakhout in de Gouden Eeuw ook veel gebruikt als boerengebruikshout of zoals de kooiker zou zeggen: ‘geriefhout’. Houten lepels, schalen, gereedschappen en eenvoudig meubilair werden veelvuldig gemaakt uit het hout van daartoe aangepote elzensingels. Op 17e eeuwse schilderijen van Jan Steen, Adriaan van Ostade en Adriaan Brouwer zijn deze houten boerengebruiksvoorwerpen veelvuldig afgebeeld.

Bewerken en opslaan van boerengebruikshout

Eenvoudig meubilair, Adriaan Brouwer

Op elzenhout gebouwd

Bovengronds, in aanraking met weer en wind, is elzenhout niet erg duurzaam, maar onder water vrijwel onbeperkt houdbaar. Zo werden de funderingen van houten huizen van middeleeuwse ‘natte’ steden, zoals Amsterdam en ook Venetië, veelal gemaakt van elzenhout.

In het oprichtingsjaar van de eendenkooi van Ruigoord, 1652, brandde in dit zelfde jaar het oude op elzenhouten palen gefundeerde stadhuis van Amsterdam tot de grond toe af. Dit oude stadhuis, gebouwd in de 15e eeuw, was gelegen aan de Voghelsteeg, de plaats waar vanaf 1425 in de eerste gesloten vleeshal lokaal gevangen gevogelte werd verkocht. Ook deze, toenmalige nieuwe ‘handelsplaetse’, werd destijds gebouwd op houten palen.

 

 

Alnus glutinosa

Nieuw aangepote elzensingel

In de afgelopen maand februari hebben Frans Rodenburg en Anita Zandvliet op de noordzijde van de eendenkooi van Ruigoord een begin gemaakt met de aanleg van een echte elzensingel. Hier zijn 250 stuks elzen (Latijnse naam Alnus glutinosa) met een lengte van gemiddeld 1 meter per boompje handmatig aangeplant, wat wel wat spierpijn opleverde, maar als we een oud volksgebruik mogen geloven zal thee getrokken van gedroogde elzenknopjes een effectief middel tegen pijn in de gewrichten zijn (!).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: