Paal en perk

26 Jan

In de 17e eeuw, de jaren van de opbouw van de eendenkooi van Ruigoord, konden de eerste kooikers zonder formele graafvoorschriften probleemloos bodemwerk voor vangpijpsloten en funderingen voor bebouwingen uitvoeren en palen voor rietschermen, schuttingen en hekwerk in de grond aanbrengen. De uitvoering van dit grondwerk is in onze eeuw aanzienlijk ingewikkelder geworden.

17e eeuwse vergunning voor de rechten van een eendenkooi

Een bepaling met palen
In 1698 werd aan kooiuitbaters in de omgeving van de oude stad Utrecht door landeigenaren voor het eerst toestemming gegeven het rustgebied rond hun eendenkooien in te meten en uit te zetten. Om aangevlogen wilde eenden niet te verjagen werd vanuit het middelpunt van de kooiplas een denkbeeldige cirkel uitgemeten met een straal met een later landelijk gemiddelde van ongeveer 1000 meter. Langs deze cirkel werden meerdere palen in de grond aangebracht, met aan deze palen tekstborden bevestigd met daarop geschreven het dwingende voorschrift dat binnen deze bepalingscirkel niets mag gebeuren dat de rust van de eenden zou kunnen verstoren.

In 1807 werd deze regeling opgenomen in de wettelijke regelgeving van de landelijke jachtwet: het recht van afpaling.  Oude Hollandse uitdrukkingen zoals ‘paal en perk stellen’, ‘puntje bij paaltje’ en in het hedendaagse taalgebruik ‘het is een wettelijke bepaling’ zijn mede afkomstig van het oude kooikersberoep.

Leslokaal School2Work met tekening van het bodemonderzoek aan de wand

Klic-onderzoek
Voor onze tijd geldt niet alleen de regelgeving van boven de grond, maar ook voor onder de grond. Voor wie machinaal wil graven of zaken in de grond aanbrengt, geldt ook de formele verplichting voor een verkennend bodemonderzoek, het zogenaamde klic-onderzoek. In de 20ste en 21ste eeuw zijn in Holland enorme hoeveelheden elektrakabels, leidingen en aan- en afvoeren onder het maaiveld begraven. Dus voor wie hier iets bij wil leggen en om beschadiging van het bestaande te voorkomen, moet weten wat er reeds ligt.

* Detail uit tekening. Met speciale dank aan Markus BV voor het sponsoren van de kosten van deze tekening behorende bij de klic-melding.

Veiligheid voor alles
Onze jongens van School2Work en hun werkmeesters hebben de tekeningen* van het bodemonderzoek dus goed bestudeerd voordat de palen de grond in gaan voor de nieuwe bewegwijzering in Ruigoord. Een goede voorbereiding is hier dan ook weer het halve werk.

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: