Westfriezen! ‘Een harde noot om te kraken’

11 Nov

De eendenkooi van Ruigoord is opgericht in het jaar 1652. In die periode tot 1872 was Ruigoord een veenkusseneiland in het toen uitgestrekte water van het IJ. Maar dit is vóór die tijd niet altijd zo geweest.

Strandwallen langs de kustlijn

Strandwallen en veengronden
In het begin van onze jaartelling was de omgeving rond het Oer-IJ voor een belangrijk deel veengebied. In deze periode waren er minder grote open waterpartijen in deze omgeving zoals dat later in de 17e eeuw wel het geval was, het Houtrak en het Spieringermeer.
De meest toegankelijke delen van deze streek waren de strandwallen, die in banen vanuit de Noordzeekust oostwaarts het veengebied in liepen.

’t Aeylandt Ruygenoort

Een van deze strandwallen loopt nu nog zichtbaar door het maaiveld van het oude Spaarnwoude tot in het grondgebied van de Inlaag, waar in de middeleeuwen een veeweideverkaveling kon worden aangelegd.

Het grondgebied wat later ‘t Aeylandt Ruygenoort is gaan heten, was rond het begin van onze jaartelling nog verbonden aan de vaste wal en voor mensen goed te bereiken. Opgegraven scherven tonen aan dat hier ruim voor 1200 al mensen verbleven.

Een eerste haven in het gebied
Castellum Flevum Rond het begin van onze jaartelling was het gebied ten zuiden en ten noorden van het Oer-IJ het pioniersgebied van wat wel gezegd wordt ‘de eerste projectontwikkelaars in Holland’, de Romeinen. Ter hoogte van de huidig bestaande woonplaats Velsen-Zuid, bouwden de Romeinen hun meest noordelijk gelegen verdedigingsfort in Holland: Castellum Flevum, dit inclusief verdedigingswallen, strandwalpaden en een eigen scheepshaven, die toen nog enerzijds een natuurlijke waterverbinding en toegang tot de Noordzee bood, en anderzijds via het Oer-IJ langs het grondgebied van Ruigoord naar de rivier de Vecht, vaarrichting Utrecht.

Castellum Flevum

Door deze nieuwe activiteit kwam een groot deel van de lokale inheemse productie in dienst te staan van de markteconomie die rond dit leger functioneerde. De Romeinen namen bij hun veroveringstochten ook olijven, dadels en kippen uit het zuiden mee. Dit was voor de inheemse bevolking weer eens iets anders als peen, knollen, duinkonijn of eendenbout! Archeologisch onderzoek heeft uitgewezen dat in deze castra (kampen) de Romeinse legionairs ook intensief samenleefden met inheemse vrouwen en kinderen. Onder lokale jonge mannen werd intensief gerecruteerd. En wie als lokale veteraan na zijn lange diensttijd naar huis terugkeerde was sterk ‘geromaniseerd’ en drukte daarmee een stempel of het functioneren en inrichten van zijn directe omgeving ten aanzien van bouw en vechttechnieken, maar ook qua voedselvoorziening en bereiding.

Boompje groot …
Een hevig meningsverschil over een belastingverhoging voor de lokale bevolking, die in natura werd betaald in ossenhuiden, leidde in het jaar 28 n.C. tot een hevige opstand van de inheemse bevolking. Hierbij werd het fort bij Velsen geheel verwoest. Na deze aanval trokken de Romeinen zich definitief terug uit onze streek, tot achter de oude Rijn. Om deze gebeurtenis in onze regio te herdenken, hebben wij in deze maand november 2018, nu exact 1990 jaar later, een bescheiden herdenkingsboom op de eendenkooi van Ruigoord aangepoot. We hebben hier gekozen voor een boomsoort die ook door de Romeinen vanuit het Middellandse zeegebied sterk verspreid werd in de rest van West-Europa, en wel de Okkernoot of Walnotenboom. Over 10 jaar zal onze notenboom op deze oude plek vast een flink formaat bereikt hebben, welke passend is bij een mogelijke 2000-jarige herdenking in 2028!

Boom van het jaar
De boom was bij zijn toenmalige introductie in onze omgeving direct populair bij de inheemse bevolking. Dit vanwege de hoge economische waarde van het hout voor het maken van meubels en andere gebruiksvoorwerpen en natuurlijk vanwege de smakelijke, eetbare noten. Naast dat in de Griekse mythologie de Walnotenboom symbool staat voor wijsheid, zijn in streeknamen de ‘wal’ in walnoot terug te vinden in toenmalig door de Romeinen veroverd gebied zoals Wallonië in België en Wales in Engeland. Dit jaar is tijdens LTO-kwekersdag in Echteld, de Okker- of Walnotenboom uitgeroepen tot boom van het jaar 2018!

Okkernoot

Herdenkingswalnotenboom op eendenkooi met dank aan kwekers uit Heiloo

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: