Daad bij het woord

9 mei

In onze vorige blog van 22 april jl. ‘Alle beestjes helpen’ vertelden wij over het veldbezoek van Universiteit Wageningen aan Ruigoord en de eendenkooi. Met het adviesrapport van 10 januari 2018 in de hand is Stichting Het Eiland adequaat aan de slag gegaan om de leefomstandigheden van wilde bijen te verbeteren. Hier kun je lezen over de eerste acties en ervaringen. Onderaan deze blog vind je diverse foto’s van ons werk.

Blije bijen op de kooi
Jeroen Scheper en Fabrice Ottburg van Universiteit Wageningen constateerden bij hun veldbezoek aan de eendenkooi van Ruigoord direct al een aantal natuurlijke en zeer gunstige leefomstandigheden voor wilde bijen, zweefvliegen en dagvlinders. Vanaf het begin van de inrichting en reconstructie van deze eendenkooi heeft initiatiefnemer Stichting Het Eiland ruimte gegeven aan spontane begroeiing, zoals wilg en braam. De holle stengels van afgestorven bramen en riet vormen een geschikte nestlocatie voor verschillende soorten bijen. Wilgen en bramen vormen ook een belangrijke voedselbron in bepaalde perioden van het jaar.

De een zijn dood …
Een extra meerwaarde wordt vertegenwoordigd door een grote afgestorven staande wilg. Rechtopstaand, maar ook liggend dood hout is voor veel insecten een waardevolle aanwinst in het landschap van Ruigoord. Eieren kunnen worden afgezet, voedsel kan worden gevonden en onder de schorslaag kunnen kleine dieren schuilen en overwinteren. Belangrijk aandachtspunt is de door School2Work handgemaakte houten insectenhotels op niet beschaduwde plekken te plaatsen en bij voorkeur met de vliegopeningen op het zonnige zuiden te richten. Wilde bijensoorten zijn nu eenmaal warmte minnende insectensoorten.

Licht en ruimte
Een belangrijk advies van Jeroen en Fabrice is vooral op en rond de kooi gefaseerd te snoeien en te maaien, de takken te verwerken in takkenrillen en het maaisel zoveel mogelijk weg te harken. Wilde bloemen worden zo niet in een keer allemaal weggemaaid en krijgen de kans om zaad af te zetten en voedsel te bieden aan bijen en andere insecten. Met het afvoeren van het maaisel wordt voorkomen dat het achtergebleven gras voor vermesting zorgt en de onderliggende vegetatie, waaronder voedselplanten voor bijen, verstikt. Deze zelfde werkwijze geldt voor het schoonmaken van de omringende sloten en watergangen van de eendenkooi. Door afwisselend het ene jaar de ene zijde van een sloot uit te baggeren en het opvolgende jaar de andere zijde, krijgen de waterplanten en het dierenleven, zoals kikkers en andere amfibieën, een grotere kans op overleven. Klik hier voor meer informatie over deze werkwijze.

Amfibievoertuig respecteert naamgenoten
Bij het verwijderen van overtollig riet uit de kooiplas is begin dit jaar door Stichting Het Eiland een bijzonder stukje materieel ingezet. Een voor deze klus toegerust amfibievoertuig kon zonder het dierenleven in de modderige bodem van de kooiplas te veel te verstoren, het overtollige riet afknippen en op de kant leggen. Vervolgens is dit riet afgevoerd naar het zuidelijk deel van de groene kern van Ruigoord. Daar is van dit materiaal een broeihoop gemaakt, een ideaal onderkomen voor ringslangen.

Ten noorden van de kooi
Jeroen en Fabrice brachten ook een bezoek aan het deel van Ruigoord waar tot begin jaren ’70 van de vorige eeuw Hoeve Ruigoord heeft gestaan en eerder, in de 17e eeuw, het oude Melkhuisje. Veel zwerfstenen en funderingsresten van de hoeve zijn vandaag de dag nog in de bodem en aan de oppervlakte van Ruigoord Zuid terug te vinden. Deze groene plek is van oudsher een hoger gelegen veengrondgebied en een belangrijk nog zichtbaar deel van het oude eiland. Hier zijn ook de restanten van een oude boeren hoogstamboomgaard en een veendobbe te zien. Deze veendobbe is een door mensen gegraven kom in het veld waar, toen Ruigoord nog een eiland was en omringd werd door het brakke getijde water van het IJ, het hier naar toe overgevaren vee het opgevangen zoete regenwater kon drinken. In dit landschap zijn naast fragmenten van de oorspronkelijke zeedijk van het eiland ook nog enkele grote bomen, sloten en kavelomgrenzingen te ontdekken, waarmee dit van origine zeer oude boerenerf was ingericht. Wij schreven hierover meer in onze vorige blog ‘Alle beestjes helpen’.

Interessant maaimotief met meerwaarde
Een belangrijk advies voor het deel van de open weilandgrond van Ruigoord Zuidwest is om hier maaiwerk uit te voeren volgens het zogeheten SINUS-beheer. Een uitgebreidere en planmatige manier van gefaseerd maaien met een grote voedselopbrengst voor insecten en andere dieren door betere groeikansen voor bloem- en kruidenrijke plantensoorten. Om dit specifieke maaiwerk ook in Ruigoord-Zuidwest mogelijk te maken is Stichting Het Eiland gestart met het opruimen van de vele achter gebleven bebouwingsrestanten van Hoeve Ruigoord zoals puin, oud hekwerk en hout.

Brood en bed
Andere, goede adviezen van onze vrienden uit Wageningen zijn het nieuw aanplanten van de inheemse bomen, zoete kers, lijsterbes, winterlinde en struiken zoals sleedoorn, meidoorn, Gelderse roos en vuilboom/sporkehout. Ook het inzaaien van fluitenkruid en grote ratelaar zullen hier een bron van onderkomen van voedsel gaan bieden voor wilde bijen. Ondertussen zijn deelnemers van School2Work druk bezig geweest om voor deze plek diverse nieuwe insectenhotels te maken. De mannen van de Werkbrigade, gemeente Amsterdam, hebben al veel puin en zwerfafval afgevoerd. Medewerkers uit de sociale werkvoorziening van  de organisatie Paswerk Haarlemmermeer zijn gestart met het wegmaaien van het overschot aan exotisch groen, zoals de reuzenberenklauw en de fluweelboom. Deze woekeraars kunnen zonder enige beteugeling een dusdanige eenzijdige vegetatie vormen, waarbij andere inheemse plantensoorten volledig worden verdrongen.

Proef op de som
Het resultaat van ons werk zal straks goed zichtbaar kunnen worden in de toename van de hoeveelheid fruit in oude boomgaard van Hoeve Ruigoord. Om dit rendement straks nog beter in beeld te brengen, is door Stichting Het Eiland eerder een aantal nieuwe fruitbomen, naast de bestaande oude hoogstambomen, aangepoot. Een fraaie centrale plek met een verhaal waar wilde bijen zich nu al kunnen uitleven!

Afgeknipt riet op de kant zetten

Afvoeren riet voor broeihoop in Ruigoord-Zuid

Amfibievoertuig te water in kooiplas

Bezoekers op de kooi

Bijen in invlieggat vogelnestkastje

Bijenhuis eendenkooi

Dovenetel favoriet wilde bijen

Directrice Haarlemmermeer Museum Elise van Melis bezoekt Ruigoord-Zuid

Directrice Haarlemmermeer Museum Elise van Melis bezoekt eendenkooi

diner

Fruitbomen snoeien eendenkooi

Fluweelbomen in Ruigoord-Zuid

Fluitekruid

Gesnoeide fluweelbomen

Gefaseerd maaien proefveld

Gefaseerd maaien eendenkooi, Werkbrigade, gemeente A’dam

Gefaseerd knotten

Insectenhotel aan kooikershuisje

Honingraat in handgevlochten korf

Hippe maaiskelter van Paswerk, Haarlemmermeer

Handmatig sloot schoonmaken eendenkooi

Koffiepauze Paswerk

Insectenkasten, School2Work, AmsterdamWerkt!

Insectenhotel van werkmeester Ron en de jongens van School2Work

Insectenhotel in de maak, School2Work

Maaiskelter

Maaien door Paswerk, Ruigoord-Zuid

Lieveheersbeestje

Opruimen maaisel eendekooi

Natuurorganisaties Hortus, Rafon, Floron, Vlinderstichting en Artis op werkbezoek op de eendenkooi en Ruigoord-Zuid

Natuurorganisaties Floron, Hortus, Rafon, Vlinderstichting en Artis op werkbezoek

Mosafzetting op liggend dood hout

Proefveld gefaseerd maaien Noorderweg

Paddenstoelen op liggend dood hout

Overschot aan bramen wegmaaien

Opruimen zwerfstenen Ruigoord-Zuid

Rietmaaien

Rietknippen op de kooiplas

Restanten Hoeve Ruigoord opruimen

Proefveld gefaseerd maaien

Snoeiinstructie van werkmeester Dick, Werkbrigade

Snoei-instructie proefveld Noorderweg

Rups

Ruigoord-Zuidwest

Takkenril in aanleg Ruigoord-Zuid

Stuwen tegen veeninklinking

Staand dood hout in Ruigoord-Zuid

Spectaculaire rups Ruigoord-Zuid

Vrijmaken liggend dood hout

Voedsel voor bijen in wilgen

Takkenwal in elzensingel

Takkenrillen in Ruigoord-Zuid

Watergangen schoonmaken

Watergangen aan een zijde van de sloot schoonmaken

Watergang schoonmaken

Waterbuffer in Ruigoord-Zuid

Wilgen knotten

Werkschema School2Work,

Werkbrigade in hoogstam boomgaard Ruigoord-Zuid

Wegharken maaisel Nieuwe Grote Koepad, Werkbrigade, gemeente A’dam

Zwerfpuin van Hoeve Ruigoord-Zuid

Zwerfpuin afvoer

Zoek het ijsvogeltje

Wilgenrij om en om knotten

Maaiteam Paswerk

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: