Bij-de-tijd

31 jul

Bij een tegenvallende vangst van wilde eenden, en om toch nog wat geld te kunnen verdienen konden Hollandse en Vlaamse kooimannen ook wel terugvallen op zogenaamde neveninkomsten. Een van de mogelijkheden was het winnen en doorverkopen van bijenhoning.

Duitse bijenklos. Foto: Alfred Schade

Monkey see is monkey do

Al vele eeuwen is honing zeer geliefd bij mens en dier. De eerste mensen keken de kunst van plunderen van wilde bijennesten af van onder andere apen, beren en andere dieren. Maar al snel maakten deze prehistorische honingjagers zelf handmatig nestruimten in vervoerbare holle stukken boomstam; de zogenaamde bijenklossen. De mensen die deze klossen maakten waren in wezen de eerste imkers.

Levende vliegenstrip

Egyptische imker

De oude Egyptenaren hielden al 6000 jaar geleden hun bijen in langwerpige keramieken buizen, waar zij complete muurtjes van stapelden. Naast de voedingswaarde was ook de antibacteriële en conserverende werking van honing in Egypte goed bekend. Verschillende typen verwondingen werden door hen met honing behandeld. En farao Pepi II liet slaven die in zijn directe nabijheid waren met honing insmeren, als ware het levende vliegen- en muggenvangers (!).  In hermetisch afgesloten honingpotten die duizenden jaren later in de graven van de farao’s werden gevonden, bleek in onze tijd de inhoud nog onbedorven bewaard te zijn gebleven.

Verloren ambachten

In Noord/West-Europa komt de hand gevlochten strokorf al vanaf 1300 voor. In de tweede helft van de 19e eeuw, gelijktijdig met het verdwijnen van veel Vlaamse en Hollandse eendenkooien, werd deze traditionele korf geleidelijk vervangen voor meer functionele vierkante houten kasten met uitneembare ramen.

Korf op de eendenkooi Maaspoort bij Den Bosch

Uitgezwermd bijenvolk eendenkooi Ruigoord

Gaat heen en …

Dit jaar, 2020, is ons bijenvolk op de eendenkooi van Ruigoord zeer actief. In het voorjaar deelde het volk zich twee keer en deze zwermden vervolgens uit op zoek naar nieuwe nestplaatsen. Bij de start van de verkenningstocht verbleven zij ter oriëntatie voor twee dagen buiten de korf aan enkele boomtakken op korte afstand van het vaste bijenhuis. Het deel van het oorspronkelijke volk dat in de korf achterbleef, ging dadelijk aan het werk om, ter voorbereiding op de komende winter, weer nieuw voedsel te vinden.

Minder voedsel voor veel verschillende soorten

De meest ideale afstand tussen korf of nest en het voedsel van bijen bevindt zich binnen 150 meter vliegafstand. Het voedsel bestaat uit nectar wat te vinden is in bomen en bloemen van planten, maar bestaat ook uit eiwit en vitaminerijk stuifmeel van berm- en veldbloemen. Eerder onderzoek heeft uitgewezen dat er in Amsterdam en omgeving wel meer als 50 verschillende soorten bijen in het wild leven. De bijensoorten die met name in de tweede helft van het seizoen vliegactief zijn, zijn nu in toenemende mate afhankelijk van voedsel dat zij kunnen vinden in verstedelijkt gebied. Op dát moment zijn er in natuurgebieden en met name agrarisch gebied minder bloemen te vinden.

Havenbermen als foerageergebied

Iedereen die wel eens in het havengebied van Amsterdam komt, is het vast wel opgevallen dat er de laatste jaren veel meer wilde bloemen te zien zijn langs wegbermen en slootkanten. Een belangrijke voedselbron voor de nu noodlijdende insecten zoals, naast wilde bijen, ook hommels, zweefvliegen en vlinders. Daarbij komt ook dat zo’n 80% van alle Nederlandse gewassen in haar voortbestaan weer afhankelijk zijn van deze bestuivers. Zonder deze insecten zou bijvoorbeeld de fruitschaal bij ons thuis er treurig leeg bij staan …

Om een steentje bij te dragen hebben wij dit voorjaar bij de eendenkooi van Ruigoord en haar directe omgeving een meerjarig bloemenbijenmengsel ingezaaid. Onder andere bestaande uit: Dille, Duizendblad, Salie, Gele kamille, Margriet, Goudsbloem, Groot kaasjeskruid, Grote teunisbloem, Hopklaver, Juffertje-in-het-groen, Klaproos, Kleine pimpernel, Knoopkruid, Korenbloem, Koriander, Mariadistel en Rode Klaver.

Wilde bloemen in berm Westpoortweg, Haven Amsterdam

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: