Archive by Author

Leren met je handen

3 Feb

Het onderdeel van de gemeentelijke dienst AmsterdamWerkt! dat zich inzet voor jongeren die dreigen uit het schoolsysteem te vallen, heet School2Work.

Leren werken met elektrisch gereedschap

Werkmeester John geeft instructies

Uit de mouwen
Jongeren uit de regio Amsterdam die zonder diploma en toekomstperspectief mogelijk zullen stranden, kunnen op een aantal locaties in het havengebied en omgeving met hun handen aan de slag. Enkele van deze locaties zijn te vinden op Ruigoord en op de eendenkooi.

Mensen- en dierenvriend Wil Lauwers

Het kan verkeren
Een belangrijke praktische begeleider en werkmeester, is voormalig bouwvakker Wil Lauwers. Hij heeft, zoals blijkt uit een eerder interview, een natuurlijke affiniteit met deze doelgroep: ‘onder andere omstandigheden had ik er zelf een geweest kunnen zijn’.

Jong geleerd …
De methode van School2Work werkt goed voor deze jongens. Door discipline, positieve aandacht en werken met hun handen, vallen vaak de stukjes van de puzzel op hun plaats. In veel gevallen stromen zij later door naar een reguliere beroepsopleiding of naar een werkgever. Enkelen blijken behoefte te hebben aan een zorgtraject. Wil vertelde daarover: ‘het grote voordeel van School2Work is dat we kunnen ingrijpen voordat de zaak echt ontspoort, dat bespaart veel ellende en geld in een later stadium’.

Meten is weten

Ruit inzetten op eendenkooi

Afbeelding Jan Luyken (1649-1712)

The place to be
Werk- en leerlocaties in het Westelijk Havengebied van Amsterdam, zoals Ruigoord en de eendenkooi, bieden bij uitstek de praktische gelegenheid en specifieke ruimte die projecten zoals School2Work nodig hebben. Een historisch belangrijke plek met interessante geschiedenis in een groene omgeving én op enige afstand van de hectiek van de drukke binnenstad, maar tegelijkertijd omgeven door de dynamiek van een havengebied, maakt Ruigoord al velen jaren tot een succesvolle werklocatie voor sociaal educatief jeugdwelzijnswerk.

Afbeelding Jan Luyken

Werkplaats van werkmeester Ron in de steigers

Een porseleinen jubileum
Het is dit jaar 2019 nu 20 jaar geleden dat Stichting Het Eiland in Ruigoord is geïnitieerd en formeel opgericht. Samen met Haven Amsterdam N.V. realiseert de stichting ruimte voor  behoud van historisch landschap, natuurontwikkeling en biodiversiteit, recreatie en sociaalmaatschappelijk werk in de havenregio Amsterdam.

Advertenties

Kwaak en smaak

23 Dec

Voor wie het culinaire voornemen heeft deze komende feestdagen zelf gebraden eendenbout op het kerstmenu te zetten, hierbij wellicht een bijzonder weetje.

wilde eenden

Kooi voor vogelbescherming
Op de laatste, overgebleven eendenkooien van Nederland worden nagenoeg geen wilde eenden meer gevangen voor consumptie. Zo ook niet op de eendenkooi van Ruigoord. De eenden die vandaag de dag door poeliers voor consumptie worden aangeboden zijn vaak de zogenaamde tamme eenden veelal afkomstig van eendenfarmen uit Frankrijk. Hollandse wilde eenden worden meestal door lokale Nederlandse jagers aangeleverd.

gefokte tamme eenden

Gewicht in de schaal
Naast het sterke smaakverschil tussen een tamme eend en een wilde eend valt in eerste instantie het onderscheid in grootte vaak direct op. Een door jagers geschoten wilde eend is veelal aanzienlijk kleiner dan zijn tamme, gefokte soortgenoot (er bestaan wel zo’n 80 verschillende eenden rassen, waarbij de wilde Hollandse eend qua formaat in de middenklasse valt). Een verklaring voor dit formaatverschil komt mede door het feit dat bij op afstand geschoten vogels het volume en gewicht van de eend niet altijd goed kan worden ingeschat. Dit, in tegenstelling tot de levend gevangen exemplaren, vroeger afkomstig uit eendenkooien, tegenwoordig afkomstig uit fokkerijen. Op een eendenkooi kon bijvoorbeeld een te jonge of ondermaatse gevangen eend weer uitgezet worden om verder te volgroeien.

eendenroer of kanongeweer

Hagelgeweer XXL
Vandaag de dag is duidelijk geworden dat oude eendenkooien van vroeger naast zeer efficiënt ook buitengewoon duurzaam geëxploiteerd konden worden. Een bewaard gebleven protestbrief uit 1894 van een kooi-eigenaar nabij de Waddenzee berichtte over de willekeur en verstorende werking van het gebruik van een uitzonderlijk zwaar uitgevoerd type hagelgeweer, specifiek ontworpen voor de eendenjacht, genaamd het eendenroer, ook wel vletbuks of kanongeweer. Vanwege haar overdadige destructieve uitwerking werd het gebruik van dit jachtwapen vanaf 1899 in Nederland bij wet verboden.

eendenroer gemonteerd op vlet

vletbuks in actie

grote tamme en kleine wilde gebraden eend

Foegelite!
Het type kooi-eenden gevangen in de nabijheid van de Waddenzee waren in de rest van Nederland zeer populair voor consumptie, en op speciale dagen, zoals Kerstmis, werden er op de Waddeneilanden ook eenden gevangen voor eigen gebruik en volgens traditionele wijze en oud recept op het eiland klaargemaakt. Als een eilander van Terschelling eend eet dan heet het daar ‘vogeleten’.
Of volgens lokaal dialect: foegelite!

Met een stelletje stelletjes
Om deze oude kersttraditie enigszins te kunnen reconstrueren heeft Frans Rodenburg na een bezoek aan de lokale kruidenier, groenteboer en poelier, eerst enkele antieke geëmailleerde en smeedijzeren potten en pannen en petroleumstelletjes bij elkaar gezocht, want deze Terschellingse kook- en braadtraditie vereist zeker het gebruik van dit ouderwetse kookgerei. Uiteindelijk is het gelukt om volgens traditioneels Terschellings recept in Ruigoord een tamme én een wilde eend smakelijk te bereiden, compleet met hierbij passende licht zurige groenten, als rode kool, zuurkool en appelmoes, en griesmeelpudding toe. Ondanks dat Ruigoord al bijna 150 jaar geen eiland meer is, hier toch weer eens kunnen proeven van traditioneel foegelite!

De eendenkooi van Ruigoord wenst iedereen fijne feestdagen en een voorspoedig 2019.

Een fietstocht door landschap en tijd

2 Dec

Wim (vooraan, groene jas) en Gerard (oranje hesje) geven uitleg Spaarndammerdijk en Geuzenbos

Afgelopen maand november organiseerden Wim Jansen, voormalig wijkagent uit Halfweg en Gerard van Houwelingen, prominent lid van de Stichting Historisch Halfweg, een weliswaar frisse maar ook zonovergoten herfstfietstocht door het overgangsgebied van het Westelijk Havengebied naar de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude. Op deze robuuste tocht vol cultuurhistorische wetenswaardigheden werd de eendenkooi van Ruigoord natuurlijk ook even aangedaan.

Kennismaken met het verleden
Een actuele aanleiding om deze fietstocht te organiseren is de ophanden zijnde gemeentelijke fusie tussen de gemeente Haarlemmerliede & Spaarnwoude en de gemeente Haarlemmermeer. Voor met name de inwoners uit de Haarlemmermeer was deze fietstocht vol met oude verhalen over de geschiedenis en het ontstaan van het gebied een ideale gelegenheid om kennis te maken met de omgeving van hun nieuwe fusiepartner. Route Groene Buffer

Zicht op de Afrikahaven vanaf Ruigoord

Lossen van zeereuzen met torenspits kerk Ruigoord op achtergrond

De geschiedenis voelbaar
Bijzonder voor deze door Wim en Gerard zorgvuldig uitgestippelde route was de voelbare beleving van de bodemgelaagdheid van het landschap en haar bijhorende historie. Al fietsend door de verschillende niveaus van het landschap waarbij hoge dijken en diepe polders elkaar snel afwisselden en elke grondhoogte haar eigen verhaal en hierbij haar eigen tijdslijn kon vertellen. Zo is de oude Spaarndammerdijk aangelegd in de 12e eeuw, het nabijgelegen Geuzenbos in 2003, de Houtrakpolder in 1872, de zandopspuitingen van het havengebied rond het dorpje Ruigoord in 1968, de eendenkooi van Ruigoord in 1652, de Afrikahaven in 1997, Spaanse troepenverplaatsingen ten tijde van de 80-jarige oorlog in 1572, en de eerste vorming van de strandwal onder Spaarnwoude en de Inlaag dateert zelfs van 4000 v.Chr. Allemaal en meer te beleven binnen een fietstocht van 2 à 3 uur!

Rembrandts blikveld en verder in de tijd

Schets van Rembrandt, tweede obelisk bij voormalig Spieringhorn-Spaarndammerdijk

Banpaal op de Spaarndammerdijk

Langs de route waren verschillende stoppunten opgenomen waar onze gids Gerard uitvoerig kon vertellen over imposante historische gebeurtenissen en landmarkeringen, zoals de oude banpaal op de beroemde wandel- en tekenroute van Rembrandt van Rijn. Maar ook over het bijzondere natuurbeheerprogramma van de organisatie Free Nature in het Geuzenbos en over de aanleg van de havens met het opgespoten zandpakket, ‘het zand van Joop’(Den Uyl) met haar hoge natuurwaarde, naar de bijzondere middeleeuwse veenweideverkaveling van Spaarnwoude en de Inlaag, de bijzonder vruchtbare akkers van de Houtrakpolder, het Lancaster oorlogsmonument, en natuurlijk het bijzondere verhaal van de reconstructie van de eendenkooi van Ruigoord.

Verbinding voor de toekomst
Een deel van de reeds bestaande fietsroute vanuit Amsterdam naar Ruigoord, de zogeheten Ruigoordroute, werd hierbij in onze fietstocht meegenomen. Wellicht zullen toekomstige vaste fietsrouten vanuit de Haarlemmermeer straks een permanente aansluiting vinden op deze Ruigoordroute en wordt hiermee een interessante nieuwe fietsverbinding Haarlemmermeer – haven – Amsterdam tot stand gebracht.

eendenkooiplas in herfstsfeer

vangpijp eendenkooi in opbouw

 

Obelisk als banpaal (stadsgrens Amsterdam)

 

 

 

 

 

 

 

 

Het kalkhoudend ‘schelpjeszand’ van Joop den Uyl (wethouder A’dam 1963 tot 1965)

spuitpijpen voor de aanvoer van ‘het zand van Joop’

Britse Avro Lancaster heavy bomber

Spaarnwoude gelegen op een oude strandwal, een aardkundig monument

de oude strandwal, vanuit het duingebied tot in het hart van de Inlaag

Middeleeuwse weideverkavelingen

impressie van de oevers van het Oer-IJ nabij de Inlaag

oude afstandmarkering van RIjnland op de Spaarndammerdijk

de Machinewegtocht doet recent zijn oorspronkelijke naam ‘Molentocht’ weer eer aan

Westfriezen! ‘Een harde noot om te kraken’

11 Nov

De eendenkooi van Ruigoord is opgericht in het jaar 1652. In die periode tot 1872 was Ruigoord een veenkusseneiland in het toen uitgestrekte water van het IJ. Maar dit is vóór die tijd niet altijd zo geweest.

Strandwallen langs de kustlijn

Strandwallen en veengronden
In het begin van onze jaartelling was de omgeving rond het Oer-IJ voor een belangrijk deel veengebied. In deze periode waren er minder grote open waterpartijen in deze omgeving zoals dat later in de 17e eeuw wel het geval was, het Houtrak en het Spieringermeer.
De meest toegankelijke delen van deze streek waren de strandwallen, die in banen vanuit de Noordzeekust oostwaarts het veengebied in liepen.

’t Aeylandt Ruygenoort

Een van deze strandwallen loopt nu nog zichtbaar door het maaiveld van het oude Spaarnwoude tot in het grondgebied van de Inlaag, waar in de middeleeuwen een veeweideverkaveling kon worden aangelegd.

Het grondgebied wat later ‘t Aeylandt Ruygenoort is gaan heten, was rond het begin van onze jaartelling nog verbonden aan de vaste wal en voor mensen goed te bereiken. Opgegraven scherven tonen aan dat hier ruim voor 1200 al mensen verbleven.

Een eerste haven in het gebied
Castellum Flevum Rond het begin van onze jaartelling was het gebied ten zuiden en ten noorden van het Oer-IJ het pioniersgebied van wat wel gezegd wordt ‘de eerste projectontwikkelaars in Holland’, de Romeinen. Ter hoogte van de huidig bestaande woonplaats Velsen-Zuid, bouwden de Romeinen hun meest noordelijk gelegen verdedigingsfort in Holland: Castellum Flevum, dit inclusief verdedigingswallen, strandwalpaden en een eigen scheepshaven, die toen nog enerzijds een natuurlijke waterverbinding en toegang tot de Noordzee bood, en anderzijds via het Oer-IJ langs het grondgebied van Ruigoord naar de rivier de Vecht, vaarrichting Utrecht.

Castellum Flevum

Door deze nieuwe activiteit kwam een groot deel van de lokale inheemse productie in dienst te staan van de markteconomie die rond dit leger functioneerde. De Romeinen namen bij hun veroveringstochten ook olijven, dadels en kippen uit het zuiden mee. Dit was voor de inheemse bevolking weer eens iets anders als peen, knollen, duinkonijn of eendenbout! Archeologisch onderzoek heeft uitgewezen dat in deze castra (kampen) de Romeinse legionairs ook intensief samenleefden met inheemse vrouwen en kinderen. Onder lokale jonge mannen werd intensief gerecruteerd. En wie als lokale veteraan na zijn lange diensttijd naar huis terugkeerde was sterk ‘geromaniseerd’ en drukte daarmee een stempel of het functioneren en inrichten van zijn directe omgeving ten aanzien van bouw en vechttechnieken, maar ook qua voedselvoorziening en bereiding.

Boompje groot …
Een hevig meningsverschil over een belastingverhoging voor de lokale bevolking, die in natura werd betaald in ossenhuiden, leidde in het jaar 28 n.C. tot een hevige opstand van de inheemse bevolking. Hierbij werd het fort bij Velsen geheel verwoest. Na deze aanval trokken de Romeinen zich definitief terug uit onze streek, tot achter de oude Rijn. Om deze gebeurtenis in onze regio te herdenken, hebben wij in deze maand november 2018, nu exact 1990 jaar later, een bescheiden herdenkingsboom op de eendenkooi van Ruigoord aangepoot. We hebben hier gekozen voor een boomsoort die ook door de Romeinen vanuit het Middellandse zeegebied sterk verspreid werd in de rest van West-Europa, en wel de Okkernoot of Walnotenboom. Over 10 jaar zal onze notenboom op deze oude plek vast een flink formaat bereikt hebben, welke passend is bij een mogelijke 2000-jarige herdenking in 2028!

Boom van het jaar
De boom was bij zijn toenmalige introductie in onze omgeving direct populair bij de inheemse bevolking. Dit vanwege de hoge economische waarde van het hout voor het maken van meubels en andere gebruiksvoorwerpen en natuurlijk vanwege de smakelijke, eetbare noten. Naast dat in de Griekse mythologie de Walnotenboom symbool staat voor wijsheid, zijn in streeknamen de ‘wal’ in walnoot terug te vinden in toenmalig door de Romeinen veroverd gebied zoals Wallonië in België en Wales in Engeland. Dit jaar is tijdens LTO-kwekersdag in Echteld, de Okker- of Walnotenboom uitgeroepen tot boom van het jaar 2018!

Okkernoot

Herdenkingswalnotenboom op eendenkooi met dank aan kwekers uit Heiloo

2018, de droogste zomer

30 Sep

Kooibos met palmen en cactussen (?!)

Zicht op het kooibos van de eendenkooi in Vijfhuizen met daarbij publieksinfo.

Het eerste, aantrekkelijkste herkenningspunt van oude eendenkooien in het open Hollandse en Vlaamse landschap is het omringende groene kooibos. Belangrijk voor de rust voor eenden op de centraal gelegen kooiplas en van oudsher ook onmisbaar voor de kooiker voor het oogsten van wilgentenen, fruit en hakhout; een rijke en vaak oude biotoop. Heeft klimaatverandering ook gevolgen voor dit type bos?

‘Pas’ 313 jaar
We kijken even terug op de afgelopen zomer. De warmste zomer ooit gemeten door het KNMI met gemiddeld 19 graden,    2 graden warmer als normaal. Daarbij was 2018 door de geringe hoeveelheid gevallen neerslag ook de droogste zomer ooit gemeten sinds begin 18e eeuw.

Herdenkingsraam Cruquius in Oude Kerk, Spaarndam

In de stad Delft nam kaartenmaker en waterbouwkundige Nicolaus Samuelis Cruquius in december 1705 als eerste Hollander het initiatief voor registratie van temperatuur, luchtdruk, vocht en neerslag. Uit dit initiatief van destijds is later het Koninklijk Nederlands Meteorologische Instituut (KNMI), ontstaan.

Exoten op de kooi?
Klimaatdeskundigen van nu geven aan dat in Nederland specifieke inheemse planten en boomsoorten de huidige klimaatveranderingen op termijn niet zullen overleven, maar dat deze zelfde verandering tegelijkertijd ook weer kansen biedt voor nieuwe, thans mediterrane soorten. Enkele deskundigen dringen er zelfs op aan om de ontwikkelingen voor te zijn en op voorhand deze nieuwe soorten nu al in Nederland aan te planten, maar het kan zeker ook interessant zijn om te ervaren hoe natuurlijke, organische processen zich in deze nieuwe warmere setting zich zullen manifesteren.

Afgraving naar ondergrond eendenkooi met inpassing bestaande bomen.

Aan komen waaien…
Bij de start van de reconstructie van de eendenkooi van Ruigoord is het beschikbare terrein eerst dieper afgegraven, naar een hoogte die correspondeert met enerzijds de oorspronkelijke ligging van het eiland Ruigoord en anderzijds met het hier nu geldende plan voor de waterhuishouding van het omliggende Atlaspark. Bij het afgraven is een tiental bestaande grote bomen gehandhaafd en ingepast in het ruimtelijk-inrichtelijk plan voor de kooi. Het betreft hier onder andere een eik, essen en wilgen.

Vervolgens is door ons op slechts 20% van het totale lege grondgebied nieuw groen beperkt
aangepoot, waaronder schietwilgen, roos, meidoorn, vlier, els, iep, berk, beuk en diverse soorten fruitbomen. Op de resterende 80% van deze kale grond, met een diversiteit in verschillende hoogten, grondsoorten en vochtgehalten, heeft veel groen hier de afgelopen jaren de kans gekregen spontaan zich te settelen en te groeien. Na een paar jaar is hier de diversiteit, ondanks de recente droge zomer, al zeer verrassend.

Terug naar 1652 …
Mogelijk komt met deze natuurlijk gegroeide vegetatie, de huidige flora en fauna wel het dichtst bij het soort groen zoals het hier ook groeide in de hoogtijdagen van de eendenkooi in de 17e en de 18e eeuw. Daarbij zullen de zomers uit die tijd vast ook wel eens zeer warm en droog zijn geweest!

Onderstaand een eerste inventarisatie spontaan groen, nazomer 2018:

* Zwarte en Grauwe els * Zwarte populier * vlier * dubbelkelk * hazelaar * Gewone hondsroos * Eenstijlige meidoorn * Rode esdoorn *  haagwinde * schietwilg * katwilg * Rossige wilg

Harig wilgenroosje * Grote lisdodde *  Mattenbies * Grote waterweegbree *

Jacobskruiskruid * boerenwormkruid * boterbloem * Gewoon speenkruid * zijdeplant * Gestreepte witbol * Zwarte nachtschade * ridderzuring * smeerwortel *  *Gewone Guldenroede * Smalle weegbree * Klein hoefblad * zevenblad * Gewone brunel * teunisbloem * koninginnekruid * hondsdraf * speerdistel * braam *

Foto’s Frans Rodenburg

Vespula Vulgaris, de terras-terrorist

19 Sep

Nu voor de meesten van ons de zomervakantie er toch wel op zit en de herfst in aantocht lijkt, laat onze beruchte ‘terras-terrorist’ oftewel de gewone Hollandse wesp zich bij deze laatste zonnige dagen van het jaar toch nog even nadrukkelijk zien.

Rottend fruit in boom

De nood aan de wesp
Omdat de natuurlijke voedselbronnen voor de wesp aan het einde van de zomer geleidelijk aan ‘opdrogen’, neemt zij uit pure hongersnood steeds vaker haar toevlucht tot overvolle vuilnisbakken, gebakschoteltjes en limonadeglazen. Ook wordt zij geleidelijk aan en naar mate de zomer op haar einde loopt, steeds fanatieker bij het vinden van haar eten.

Rottend fruit op de grond

Onbekend nuttig
Ook dit jaar zijn er weer enkele wespennesten te vinden op onze eendenkooi van Ruigoord. Zo ongewenst wespen kunnen zijn bij mensen in de stad, des te nuttiger kunnen zij zijn in de vrije natuur. Want naast de voeding van de rottende appels, peren, bramen en pruimen uit de boomgaard op de eendenkooi, zij vangen hier ook rupsen en andere insecten. Na het afbijten van de kop van hun prooi, worden deze insecten veelal direct gevoerd aan de wespenlarven in hun nest.

Wespennest in brievenbus

Per luchtpost
Dit jaar is er een fraai wespennest gebouwd in de houten brievenbus van de eendenkooi. Deze bus hangt bij onze entree aan de Bauduinlaan. Het nest is opgebouwd uit zeer licht materiaal wat veel overeenkomsten heeft met papier-maché. Wespen maken deze bouwstof van door hen zelf gekauwde houtvezels. ’t Is nu wel even oppassen voor onze postbode! Het tweede nest bevindt zich ondergronds in de boomgaard van de eendenkooi in een verlate konijnenhol. Een volledig uitgebouwd wespennest kan wel tot 20.000 wespen huisvesten.

Ingang ondergronds nest

Doorsnede ondergronds wespennest

 

 

 

 

 

 

 

Wie wat bewaart ….
Vele inspanningen ten spijt zullen de ‘werkster-wespen’ deze herfst de hongerdood sterven. Dit komt omdat, in tegenstelling tot onze wilde bijen op de kooi, wespen geen wintervoedselvoorraad aanleggen, maar alle voedsel die zij vinden direct consumeren. Ook de allerlaatste wespen uit deze nesten zullen de eerstkomende nachtvorst niet overleven. Alleen de sterke koningin kan overwinteren en zal volgende zomer 2019 zeker weer voor nakomelingen zorgen.

Over een bijzondere boom, bliksem en elbow grease

1 Aug

De oude oorspronkelijke vangtechniek van wilde eenden op eendenkooien mag voor haar tijd zeker zeer vernuftig en inventief genoemd worden, maar daarbij waren kooien van oudsher ook een duurzame en energie-neutrale voedselleverancier.

Uit KEARTON R. 1898 with nature and camera

Waar gehakt wordt ….
In de beginjaren van de eerste eendenkooien in de 16e en 17e eeuw was een directe en efficiënte energiebron het houtkacheltje in het kooikershuisje. Voor brandstof werd vanaf de Late Middeleeuwen lokaal boomhout in de omgeving van Amsterdam steeds schaarser en nam het gebruik van turf toe. Maar voor onze kooiker bleef hakhout de belangrijkste brandstof, dit dankzij de terugkerende opbrengsten uit zijn eigen omliggende kooibos. Naast warmte uit hout en turf, de oudste vorm van biomassa, waren de belangrijkste energiebronnen uit die tijd dierkracht, windkracht, zonnewarmte en …. menselijke spierkracht (met durf en doorzettingsvermogen). Of zoals een Engelse collega-kooiker anno 1620 uit Waxham in Norfolk gezegd zou hebben ‘elbow grease’.

Hakhout verzamelen in het kooibos

Potkachel in het kooikerhuisje van Warmond

Spannende spanning
Het praktische huishoudelijke en bedrijfsmatige gebruik van elektriciteit, zoals wij dit nu kennen, was in de tijd van de eerste Vlaamse en Hollandse eendenkooien nog totaal onbekend. Maar in de 16e en 17e eeuw gold voor het bestaan van een berucht aanverwant fenomeen: ‘ Het Weerlicht’, het tegenovergestelde. Echter, pas halverwege de 18e eeuw wees een gedurfd experiment van Benjamin Franklin uit dat weerlicht bij onweer een belangrijke natuurlijke oervorm van spontane energieontlading was en werd door hem, na een experiment door geleiding en sturing via een vliegerlijn, voor het eerst ook elektriciteit genoemd.

Hoge bomen vangen ….
Met name de heftige gevolgen van een blikseminslag waren bij onze kooiker zeer bekend, berucht en gevreesd. Een van de oorzaken van veelvuldige inslag was hier de aanwezigheid van enkele hoge bomen in het kooibos. En met name van een specifieke solitaire boom die op een eendenkooi bekend staat als de ‘vlaggeboom’ of ‘bakenboom’, de door de kooiker met zorg beheerde landmarkering, bedoeld als herkenningspunt voor door de lucht aanvliegende eenden. De waterrijke ondergrond waar deze bomen in geworteld zijn zorgde hierbij voor extra geleiding en aantrekking voor blikseminslag.

Bakenboom en windmolens eendenkooi Ruigoord

Oude duurzaamheid in een nieuw jasje
Aardig om te zien dat de nu overgebleven actieve eendenkooien in Holland in onze huidige tijd vaak in de nabijheid een aansluiting hebben gekregen op het reguliere elektranet en deze energie ook gebruikt bij allerhande hedendaagse werkzaamheden op deze kooien. Zo ook onze kooi van Ruigoord die, van origine hier gevestigd als het oudste ‘bedrijf’ in dit deel van het havengebied van Amsterdam, haar elektriciteit uiteindelijk weer afneemt van en opgewekt krijgt door nabijgelegen moderne windturbines. Een variant op haar oorspronkelijke 16e en 17e eeuwse duurzaamheid wordt hier nu weer op een eigentijdse manier een stukje teruggewonnen!

 

 

 

Centrale moderne elektrakast omtimmerd in 17e eeuwse stijl, eendenkooi van Ruigoord