Interview Remco Barkhuis: de mooie combinatie van bevorderen van natuurwaarden en havenontwikkeling – 23 september 2014

23 Sep

Eend-3 op100Havenbedrijf Amsterdam wil groeien met behoud van ecologische waarden en biodiversiteit. Hoe pak je dat nou aan? Een interview met het hoofd Infrastructuur van het Havenbedrijf, Remco Barkhuis.

InleidingTiendoornig-stekelbaarsje-profiteert-ook-van-vismigratie
Havenbedrijf Amsterdam beheert de vierde haven van Europa en wil slim verder groeien. Maar die groei moet wel duurzaam zijn; die groei moet banen en inkomsten opleveren, maar mag de kwaliteit van water, bodem en lucht niet aantasten. De eendenkooi van Ruigoord maakt, samen met o.a. vleermuizenonderzoek en vismigratie, deel uit van een pilot. Hierin wordt biodiversiteit opgenomen in de strategie en de dagelijkse praktijk van Havenbedrijf Amsterdam. Maar daarnaast besteden Remco Barkhuis en zijn mensen veel aandacht aan het fenomeen ‘tijdelijke natuur’ (zie daar ook de video op de homepage). Dat blijkt postieve gevolgen te hebben voor de eendenkooi, de haven en ver daarbuiten.

Remco BarkhuisRemco-bij-de-eendenkooi
Barkhuis is Hoofd cluster Infrastructuur en Geoinfo van Havenbedrijf Amsterdam. Hij gaat dus over de fysieke inrichting van het gebied, over water, kades, gebouwen, wegen en terreinen. Hij gaat over vierkante meters, asfalt, beton en stenen. Een innige relatie met natuur ligt dus niet heel erg voor de hand, maar juist de combinatie van infrastructuur met zijn affiniteit met de natuur en biodiversiteit heeft grote voordelen, vindt hij. Hij kan de ontwikkeling van de haven en de natuur op elkaar afstemmen. Barkhuis werkt hierin samen met oud stadsecoloog Martin Melchers en, voor wat betreft de vleermuizen in het gebied, met Daan van den Elsken van Elsken Ecologie.

Tijdelijke natuur
Tot vijf jaar geleden leken bouwgrond en natuur elkaar uitsluitende grootheden; het was het één of het ander. Bedrijven deden heel erg hun best om te zorgen dat er zich geen beschermde soorten flora of fauna op hun terreinen konden vestigen. Want dat kon zomaar jaren vertraging van het project opleveren, met alle financiële gevolgen van dien. Sinds enige jaren is dat echter veranderd. Nieuw beleid maakt het mogelijk om beschermde plant- en diersoorten tijdelijk de ruimte te bieden. Als de bouw van start gaat mogen die verwijderd (lees verplaatst) worden.

Ontheffingrugstreeppad-©-Elken-Ecology
Door tijdig een ontheffing voor tijdelijke natuur aan te vragen en het terrein verder met rust te laten, kan die natuur zich vestigen en ontwikkelen. Je mag het zelfs stimuleren. Barkhuis: “Het is dus eigenlijk het beste van beide werelden, want als er ruimte is voor natuur kan die haar gang gaan en als er gebouwd moet worden, dan is de vergunning al geregeld. Mensen die nu nog klagen dat hun project wordt opgehouden door bijvoorbeeld de rugstreeppad, hebben het aan zichzelf te danken, doordat zij hun ontheffingen niet op orde hebben.”

De Haven als ‘natuurgebied’ Daan-vd-Elsken-bij-de-grootste-vleermuiskast-in-de-haven
In de haven van Amsterdam ligt ongeveer 200 hectare (bouw)grond braak. Barkhuis: “Daar groeien onder andere zo’n 40.000 orchideeën. Als er grond wordt uitgegeven aan bedrijven, kunnen we de bloemen verplaatsen naar bijvoorbeeld vochtige bermen elders in de haven. We gaan ook meer doen aan waterberging in combinatie met orchideëen en we proberen bijvoorbeeld paddenpoeltjes aan te leggen op plekjes waar sowieso niet gebouwd gaat worden. Juist dat ruige van terreinen die een tijdje met rust gelaten worden is ecologisch interessant. Zelfs op de autosloperijen hier in de buurt komen heel interessante plant- en diersoorten voor. Wat je in ieder geval niet moet hebben, is alleen maar gras en bomen. Het ziet er misschien wel netjes uit, maar ecologisch gezien is dat een woestijn.”

Permanente effecten van tijdelijke natuurmoeraswespenorchis-©-Elsken-Ecologie
Uit onderzoek blijkt dat tijdelijke natuur positieve effecten heeft, niet alleen op beschermde soorten, maar ook op de natuur in het algemeen. Ook blijkt dat die tijdelijke natuur permanente effecten heeft, niet alleen voor het havengebied, maar ver daarbuiten. Het gaat met name om permanente groei van populaties, vooral de pioniers. Als oeverzwaluwen de kans krijgen 5 jaar ergens te nestelen, dan zoeken ze, als de tijdelijke nesten weg zijn, ergens anders een plekje. Groei van nestgelegenheid, al is die tijdelijk, betekent groei van de populatie. Als die tijdelijke nesten er niet waren geweest, dan was die specifieke oeverzwaluw-populatie niet zo gegroeid! Dat geldt voor alle soorten. Tijdelijke natuur heeft dus een permanent positief effect op het hele eco-systeem.
Én meer natuur maakt het gebied aantrekkelijk voor bezoekers en werknemers (fietsend naar het werk of wandelend in de pauze) En omdat gelukkige werknemers gezondere werknemers zijn is er ook een economisch belang voor de bedrijven in de haven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: